Những năm qua, Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh đã làm tốt công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản trên địa bàn tỉnh. Riêng năm 2016, Trung tâm đã vượt chỉ tiêu Nhà nước giao ở nhiều hạng mục.

Đẩy mạnh công tác bảo tồn

Sau khi Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) "Về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" được ban hành, Khánh Hòa cũng như các địa phương khác đã quan tâm sâu rộng đến hoạt động văn hoá với nhiều việc làm thiết thực.Tính đến nay, toàn tỉnh có 16 di tích – danh thắng cấp quốc gia, 172 di tích cấp tỉnh, 3 di sản Văn hóa phi vật thể (Lễ hội Tháp Bà Ponagar, Lễ hội cầu ngư, Lễ bỏ mả của người Raglai). Với chức năng là cơ quan chuyên môn, Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) tỉnh đã triển khai thực hiện nhiều kế hoạch nhằm tôn tạo, bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa (DSVH). Theo ông Hoàng Quý, Trưởng phòng Nghiệp vụ BTDT, hàng năm Trung tâm đã rà soát, kiểm kê, lập hồ sơ xếp hạng di tích trình cơ quan có thẩm quyền xem xét xếp hạng. Trong năm 2017 bổ sung 17 hồ sơ di tích đã xếp hạng, hoàn thành chỉ tiêu đề ra. Xây dựng và sửa chữa 10 bia di tích, thực hiện được 10 đợt tuyên truyền, quảng bá di tích vượt mức kế hoạch Nhà nước giao. Đồng thời, công tác hướng dẫn bảo vệ và tu bổ di tích cũng được đẩy mạnh. Bên cạnh đó, nhằm nâng cao trình độ, kỹ năng, kiến thức về công tác bảo tồn di sản, Trung tâm thường xuyên tổ chức tập huấn, tư vấn chuyên môn cho đại diện Ban quản lý di tích, các cán bộ quản lý văn hóa các huyện, xã.

Trong quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa, nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể có nguy cơ mai một, một số di tích lịch sử có hiện tượng xuống cấp. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản không chỉ là nhiệm vụ của những người làm trong nghề, mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Bởi di sản văn hóa là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa dân tộc, là minh chứng cho quá trình phát triển của đất nước, là tài sản có giá trị giáo dục cho thế hệ trẻ và còn là nguồn lực to lớn trong sự phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, công tác tuyên truyền di sản văn hóa cũng được Trung tâm chú trọng với nhiều hoạt động. Cụ thể, việc xuất bản hai ấn phẩm góp phần giới thiệu, quảng bá hình ảnh di tích Tháp Bà và di tích Am Chúa đến người dân và du khách. Phối hợp với các địa phương tổ chức các cuộc thi tìm hiểu di sản văn hóa tại các huyện, thị, thành phố giúp cán bộ, nhân dân có nhận thức sâu sắc hơn về DSVH tại địa bàn tỉnh. Ngoài ra, Trung tâm thực hiện tư vấn chuyên môn, hỗ trợ kinh phí để trùng tu các di tích có dấu hiệu xuống cấp. Phối hợp, tổ chức các lễ hội lớn gắn với di tích như lễ hội Tháp Bà, lễ hội Am Chúa, giỗ Tổ Hùng Vương… đã thu hút được hàng ngàn lượt người dân và du khách.

Phát huy giá trị di sản

Nếu công tác trùng tu, bảo tồn nhằm giữ gìn cho các thế hệ sau những di sản của cha ông thì việc phát huy giá trị các DSVH sẽ có tác dụng nâng cao ý thức của mọi người về trách nhiệm bảo tồn các giá trị văn hóa. Trong đó, hướng đến phục vụ du lịch là phương thức phát huy có hiệu quả nhất, du lịch được đánh giá là cầu nối giữa các nền văn hóa. Hiểu rõ được điều này, thời gian qua, Trung tâm BTDT đã có nhiều hoạt động nhằm phát huy giá trị di sản phục vụ du lịch tại các di tích Tháp Bà Ponagar, danh thắng Hòn Chồng như tổ chức các triển lãm ảnh, tái hiện nghề làm gốm, dệt thổ cẩm, hình thành đội ca múa nhạc dân tộc, đội múa Chăm… để lại ấn tượng đẹp đối với du khách trong và ngoài nước.

Tuy vậy trên thực tế, nhiều di tích, danh lam thắng cảnh tại địa bàn tỉnh vẫn chỉ mới dừng lại ở dạng tiềm năng. Có thể kể đến một số địa điểm như: Phủ đường Ninh Hòa, lăng Bà Vú (Ninh Hòa), các di tích tại thị trấn Diên Khánh như Đền thờ Trịnh Phong, thành cổ Diên Khánh, suối Thạch Lâm, đầm Thủy Triều (Cam Lâm)… mặc dù có khách du lịch đến tham quan nhưng vẫn còn lẻ tẻ. Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Tuấn Dũng, Phó giám đốc Trung tâm cho biết: Mặc dù Khánh Hòa có nhiều di tích, danh thắng song để đưa vào phát triển du lịch còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như không gian và thời gian, giao thông, việc phối hợp với các cơ quan khác… Trong thời gian tới, Trung tâm tiếp tục tham mưu với ngành nhằm đề ra những giải pháp thiết thực góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Trong đó, chú trọng phát huy giá trị các di tích để trở thành địa chỉ đỏ du lịch về nguồn của tỉnh. Bằng cách kết hợp du lịch nghỉ dưỡng, khám phá với du lịch về nguồn, sẽ giúp di tích thực sự “sống”, đó là cách bảo tồn và phát huy hiệu qủa nhất, ông Dũng chia sẻ thêm.

Theo nguồn của Sở Văn hóa và Thể thao